Cổng thông tin điện tử Kiên Giang

Viết về Kiên Hải

Dân quần đảo Nam Du mỏi mòn chờ sửa hồ chứa nước ngọt

(13:26 | 24/09/2014)

 Cuối năm 2001, hồ chứa nước Nam Du (Kiên Giang) hoàn thành, người dân trên đảo vui mừng không thể tả xiết. Nhưng chỉ sau hơn một năm sử dụng hồ nước bắt đầu hư hỏng nặng. Vào mùa khô năm sau đó, hồ chỉ còn 50% nước rồi nhanh chóng trơ đáy trong khi người dân chưa sử dụng được bao nhiêu.

 Nam Du là tên của quần đảo xa nằm trên vùng biển Tây Nam của Tổ quốc. Cách bờ biển Rạch Giá khoảng 65 hải lý, quần đảo Nam Du có 21 đảo lớn nhỏ, tổng diện tích khoảng 40km2, thuộc địa giới hành chính của 2 xã An Sơn và Nam Du, huyện biển Kiên Hải (Kiên Giang). Tuy mỗi ngày có một chuyến tàu ra, vào, với thời gian di chuyển khoảng 5 giờ đồng hồ, nhưng so với đất liền, quần đảo có khoảng 10.000 dân này vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó có nguồn nước sinh hoạt.

Hiện trường hồ chứa nước ngọt Nam Du sau khi xảy ra sự cố (Ảnh do PV Báo CAND chụp vào tháng 3/2005).

 

Thiếu nước: Chuyện ám ảnh của cả quần đảo

Ông Nguyễn Văn Phố, nhà ở ấp Củ Tron, xã An Sơn ngao ngán khi kể lại chuyện đi đổi nước sinh hoạt: "Nó cứ lập đi, lập lại gần cả chục năm nay và hiện giờ đã thực sự trở thành nỗi ám ảnh cho cả nhà". Đây cũng là tình cảnh chung của rất nhiều người dân trên Hòn Lớn này khi từ trước Tết Nguyên đán hàng năm là bắt đầu lo lắng chuyện thiếu nước. "Thường đầu mùa khô thì giá khởi điểm chỉ khoảng 2.000 - 3.000đ/can 30 lít, nhưng sau Tết là bắt đầu căng thẳng bởi giá nước tăng vù vù như sốt giá vàng vừa rồi vậy" - một người dân so sánh.

Người dân ấp Củ Tron kể rằng, ấp này có nhiều giếng nước công cộng nhất và người dân ý thức mua bồn trữ nước mưa đều nhất trên đảo nhưng điều đó vẫn không làm cho người dân quên lo về chuyện thiếu nước. Không riêng gì Củ Tron, tình trạng thiếu nước liên tiếp nhiều năm qua cũng đã làm ám ảnh người dân ấp An Cư, Bãi Ngự, Hòn Ngang và 3 ấp của xã Nam Du là An Phú, Hòn Mấu và An Bình. Nhắc tới hai chữ "mùa khô", liên tưởng tới cảnh thiếu nước, ai cũng rùng mình.

Công trình khắc phục, xây dựng lại hồ Nam Du những ngày cuối năm 2009 không bóng dáng một công nhân dù công việc vẫn ngổn ngang.

 

Hồ… không nước

Ông Trần Hoàng Lam - Phó Chủ tịch UBND xã An Sơn cho biết, trong chuyến ra thăm quần đảo Nam Du sau cơn bão số 5 (còn gọi là bão Linda) tàn khốc vào cuối năm 1997, tận mắt chứng kiến cảnh khốn khó của người dân phải thường xuyên chịu cảnh thiếu nước ngọt vào mùa khô, Chủ tịch nước Trần Đức Lương khi ấy đã chỉ đạo các ngành chức năng xây cho người dân trên quần đảo này một hồ chứa nước mưa và giao cho Bộ NN&PTNT chỉ đạo thực hiện.

Theo thiết kế của Viện Khoa học thủy lợi, hồ chứa nước Nam Du có trữ lượng 30.000m3, đến năm 2010 sẽ cung cấp cho mỗi hộ dân 40 lít nước/ngày và tạo nguồn nước phục vụ một trạm xá, một nhà máy chế biến hải sản... Vốn đầu tư của công trình đầy ý nghĩa này là 5 tỷ đồng. Ban Quản lý dự án 419 được giao làm chủ đầu tư và việc thi công do Công ty Xây lắp vật liệu xây dựng 5 đảm trách.

Cuối năm 2001, công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng, người dân trên đảo vui mừng không thể tả xiết. Nhưng không hiểu sao, chỉ sau hơn một năm sử dụng hồ nước bắt đầu hư hỏng nặng. Vào mùa khô năm sau đó, hồ chỉ còn 50% nước rồi nhanh chóng trơ đáy trong khi người dân chưa sử dụng được bao nhiêu. Đơn vị thi công lúc đó đổ thừa rằng, nguyên nhân là do khảo sát thiết kế chưa sát với điều kiện địa chất và dòng chảy trong lòng núi ở khu vực này. Chính quyền địa phương và người dân trên đảo thì hoài nghi đơn vị thi công không đúng với thiết kế, chất lượng thi công các hạng mục công trình kém, có những hạng mục được xây dựng ngoài dự toán thiết kế...

Để tham gia "chữa cháy" sự cố này, theo được sự chấp thuận của Bộ NN&PTNT, tỉnh Kiên Giang đã trích 1 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để sửa chữa. Tuy nhiên, số tiền này lại không được sử dụng đúng mục đích. Cụ thể, thay vì tập trung sửa chữa đáy hồ thì một khoản tiền lớn được chi để làm bậc thang lên hồ… Vì thế, ngay mùa mưa đầu tiên sau khi được sửa chữa, hồ Nam Du tiếp tục hư hỏng nặng hơn. Hàng trăm tấm đan bị bong tróc, còn đà bê tông khử áp lực đáy hồ bị đẩy lên, cốt sắt bên trong chìa ra...

Đến đầu năm 2007, Bộ NN&PTNT đã quyết định sửa chữa hồ Nam Du một lần nữa với kinh phí hơn 10,5 tỷ đồng và công nghệ mới hơn, đồng thời giao cho một đơn vị thuộc Sở NN&PTNT tỉnh Kiên Giang làm chủ đầu tư. Do biến động giá VLXD, giá trị sửa chữa bị đẩy lên mức 14 tỷ đồng. Bà Trần Thị Hồng - Phó Chủ tịch UBND huyện đảo Kiên Hải cho biết: "Theo kế hoạch, công trình sửa chữa, nâng cấp lần này sẽ hoàn thành vào tháng 5-2009, nhưng cho đến nay công trình vẫn đang trong giai đoạn vá đi vá lại nhiều vết rạn nứt khu vực đáy hồ".

Lãnh đạo UBND xã An Sơn cho biết thêm, điều khiến chính quyền và người dân địa phương lo ngại nhất vẫn là chất lượng thi công. Có lúc, tại công trình chỉ có lèo tèo vài công nhân. Người quản lý thì lâu lâu mới xuất hiện một lần. Trạm bơm nước không sẵn sàng hoạt động vì máy móc, bồn lọc, hư hỏng nặng. "Khả năng cấp nước cho người dân quần đảo Nam Du trong mùa khô 2009-2010 khó thực hiện được" - một cán bộ quả quyết

Binh Huyền